Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi ve Meteoroloji Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Hasan Tatlı tarafından geliştirilen erken uyarı sistemi, ani gelişen meteorolojik olayların 3 ila 60 saat öncesinden tespit edilebilmesine imkân sağlıyor.
Kuraklık, konvektif rüzgâr fırtınaları, sıcak ve soğuk hava dalgaları gibi kısa sürede ortaya çıkan ve ciddi toplumsal etkiler doğurabilen meteorolojik tehlikelerin önceden öngörülmesine yönelik geliştirilen model, bilim dünyasında da önemli bir karşılık buldu.
“Ani Gelişen Meteorolojik Tehlikelere Yönelik Entegre Bir Erken Uyarı Sistemi İçin Dört Boyutlu Doğrusal Olmayan Dinamik Model” başlıklı çalışma, alanın en saygın yayın organlarından biri olan Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society’de yayımlandı. Dergi, Royal Meteorological Society bünyesinde yayınlanmaktadır.
Dinamik Sistemler Teorisi ile Entegre Erken Uyarı
Araştırmada, mevcut hava tahmin araçlarının ani gelişen olayları tespit etmede yetersiz kalmasından hareketle, dinamik sistemler teorisi ile klasik hava tahmin yaklaşımları entegre edilerek Erken Uyarı Sistemi Entegre (EWSI) modeli geliştirildi.
Model; ani sıcak hava dalgaları, soğuk hava girişleri, rüzgâr kesmesi, orman yangını riski ve ani kuraklık gibi öngörülmesi güç süreçleri daha erken safhada analiz ederek karar vericilere zaman kazandırmayı hedefliyor.
Rektör Prof. Dr. R. Cüneyt Erenoğlu konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“İklim değişikliği ve afet risklerinin giderek arttığı bir dönemde, bilimsel öngörü kapasitemizi güçlendiren her çalışma stratejik bir değer taşımaktadır. Hocamızın geliştirdiği bu model, sadece akademik bir başarı değil; aynı zamanda insan hayatını, tarımı, su kaynaklarını ve ekosistemi doğrudan ilgilendiren bir toplumsal katkıdır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi olarak amacımız, yayın üretmenin ötesinde çözüm üreten bir üniversite olmaktır. Uluslararası düzeyde saygın bir dergide yayımlanan bu çalışma, üniversitemizin bilimsel niteliğinin ve araştırma vizyonunun somut bir göstergesidir. Afetlere karşı hazırlıklı bir toplum inşa etmek için veri temelli, disiplinlerarası ve yenilikçi yaklaşımları desteklemeye devam edeceğiz. Akademisyenlerimizi ve araştırma ekibini tebrik ediyor, bu tür çalışmaların artarak sürmesini temenni ediyorum.”
